Kiprin coğrafiyası və siyasi bölmələri
Kipr, Aralıq dənizinin Şərq hövzəsində yerləşən bir adadır. Bu, Siciliya və Sardiniyadan sonra Aralıq dənizindəki üçüncü ən böyük ada olma xüsusiyyətini özündə saxlayır və ərazicə qlobal olaraq 80-ci ən böyük ada kimi qiymətləndirilir. Coğrafi olaraq, ada Qərbi Asiyada yerləşir, lakin siyasi olaraq Avropa ölkəsi kimi təsnif edilir. Adanın tarixi, aralıqlı Anadolu, Levantine, Bizans, Osmanlı və Qərbi Avropa qarşılıqlı əlaqələri ilə yanaşı, Yunan və Türk hökmranlığı dövrləri də daxil olmaqla, mürəkkəb təsirlər toplusunu əks etdirir.
Kiprin fiziki mənzərəsi iki əsas dağ sistemi ilə dramatik şəkildə formalaşır. Troodos dağları cənub və qərb genişliklərində üstünlük təşkil edir və adanın ümumi ərazisinin təxminən yarısını təşkil edir. Bu möhkəm dağlar əsasən bazalt lav qayalarından ibarət olan və maksimum hündürlüyü 1.952 metr olan səth təbəqəsinə malikdir. Girne dağları və ya Pentadaktylos, şimal sahil xəttini izləyən daha dar bir silsilə təşkil edir. Girne silsiləsi daha az hündür və Troodos silsiləsinə nisbətən daha az ərazini əhatə etsə də, hər iki dağ sistemi ümumiyyətlə Türk materikində Toros dağlarına paralel şəkildə hərəkət edir və onların konturlarını şimal Kiprdən müşahidə etməyə imkan verir.
Geoloji Struktur və Topoqrafiya
Ada üç fərqli geoloji bölgəni nümayiş etdirir. Mərkəzi və qərb hissəsi Troodos Massifi tərəfindən müəyyən edilir. Adanın formalaşma dövrü intensiv şəkildə qaldırılma və qatlanma ilə müşayiət olunub və nəticədə yüksək dərəcədə parçalanmış ərazi yaranıb. Bu parçalanma müxtəlif açılardan fərqlənən və yamacları dik tərəfli vadilərlə dərindən kəsilmiş alt sıralar və spirlər kimi özünü göstərir. Cənub-qərbdə dağ yamacları sahil düzənliyi ilə qarşılaşmadan əvvəl tədricən bir sıra addımbaaddım yamaclara keçir.
Bu böyük dağ silsilələri arasındakı məkan, paytaxt Lefkoşanın yeri kimi xidmət edən Mesaoria mərkəzi düzənliyi ilə əhatə olunub. Fərqli enliklərin sahilyanı ovalıqları adanı əhatə edir və adanın perimetri boyunca müxtəlif mühitlər təmin edir.
Siyasi və İnzibati Bölmələr
Geosiyasi cəhətdən ada dörd fərqli inzibati zonaya bölünüb. Beynəlxalq səviyyədə tanınan yeganə hökuməti təmsil edən Kipr Respublikası adanın cənub 60% -ni idarə edir və 1 may 2004-cü ildən bəri Avropa Birliyinin üzvüdür. Şimali Kipr Türk Respublikası ərazisinin təxminən 36%-ni təşkil edən adanın şimal hissəsini tutur və yalnız Türkiyə tərəfindən diplomatik olaraq tanınır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının nəzarətində olan Yaşıl Xətt kimi tanınan bufer zonası bu iki qurumu bir-birindən ayırır və adanın ərazisinin təxminən 4%-ni əhatə edir. Nəhayət, iki xüsusi sahə, Akrotiri və Dhekelia, 254 kvadrat kilometr və ya adanın 2,8%-ni təşkil edən Suveren Baza Bölgələrini (SBA) birgə formalaşdıraraq hərbi əməliyyatlar üçün Britaniya suverenliyi altında qalır.
Kiprin fiziki və siyasi coğrafiyasını anlamaq üçün bu fərqli sərhədlərin və topoqrafik xüsusiyyətlərin tanınması lazımdır. Adanın müxtəlif ərazisi və mürəkkəb siyasi strukturu onun unikal regional profilinə töhfə verir.
Kipr haqqında əsas coğrafi və siyasi faktlar:
- Kipr Respublikası adanın cənub 60%-ni idarə edir.
- Troodos dağları adanın ərazisinin təxminən yarısını əhatə edir.
- Suveren Baza Bölgələri ada ərazisinin 2,8%-ni təşkil edir.
Bu məqalə bir neçə xəbər mənbəsi əsasında süni intellekt dəstəyi ilə yazılıb və redaksiya prinsiplərimizə uyğun olaraq redaktorlarımız tərəfindən yoxlanılır. Redaksiya standartları · Məlumat ötür və əlaqə
Şərhlər 0